close
تبلیغات در اینترنت
دانلود مقالات پایان نامه و کار تحقیقی و آزمون و جزوه با موضوع متون و قواعد فقه با فرمت word و pdf
در شبکه های اجتماعی هوادار ما باشید
صفحه اصلی تالار گفتمان آرشیو عضویت ورود نقشه سایت خوراک تماس با ما طراح قالب مترجم قالب
درباره مــا
موضوعات
  • فروشگاه تخصصی محصولات و فایلهای حقوقی
  • بانک مقالات حقوقی
  • نویسندگان
    آرشیو
    آخرین کاربران
    لینک های دوستان
    دریافت شارژ انواع سیمکارتهای ایرانسل-همراه اول-رایتل و تالیا فقط با یک کلیک
    جهت دریافت شارژ هدیه سیمکارتهای ایرانسل-همراه اول-رایتل و تالیا لطفا، اینجا را کلیک نمایید یا به سایت www.shargekon.ir مراجعه نمایید. با تشکر

    آشنایی با تعدد ازدواج مرد با چند همسر در قوانین موضوعه و موازین شریعت اسلام

    190 بازدید 15 / 12 / 1395 بانک مقالات حقوقی,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق زنان و مردان و خانواده با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق مدنی و حقوق خصوصی با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع متون فقه و قواعد فقه اسلامی با فرمت های word و pdf,
    لایک: نتیجــــه : 0 امتیــــاز توســـط 0 نفـــر ، مجمـــوع امتیــــاز : 1

     

    جهت دریافت کارت شارژ هدیه سیمکارتهای ایرانسل-همراه اول-رایتل و تالیا لطفا، بر روی لینک ذیر کلیک نمایید.

    www.shargekon.ir

     

     

    آشنایی با تعدد ازدواج مرد با چند همسر در قوانین موضوعه و موازین شریعت اسلام

     

     بررسی  و تحلیل تعدد ازدواج مرد با چند همسر در قوانین موضوعه و موازین شریعت اسلام

    آشنایی با نکات و مباحثی مهم درباره ازدواج موقت

    202 بازدید 15 / 12 / 1395 بانک مقالات حقوقی,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق زنان و مردان و خانواده با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق مدنی و حقوق خصوصی با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع متون فقه و قواعد فقه اسلامی با فرمت های word و pdf,
    لایک: نتیجــــه : 0 امتیــــاز توســـط 0 نفـــر ، مجمـــوع امتیــــاز : 0

     

    جهت دریافت کارت شارژ هدیه سیمکارتهای ایرانسل-همراه اول-رایتل و تالیا لطفا، بر روی لینک ذیر کلیک نمایید.

    www.shargekon.ir

     

     

    آشنایی با نکات و مباحثی مهم درباره ازدواج موقت

     

     بررسی نکات و مباحثی مهم درباره ازدواج موقت

    بررسی و آشنایی با فلسفه تفاوت خون بهای زن و مرد در اسلام

    178 بازدید 15 / 12 / 1395 بانک مقالات حقوقی,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق جزای عمومی و اختصاصی و جرمشناسی با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق زنان و مردان و خانواده با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع فلسفه عدالت اجتماعی و تاریخچه علم حقوق با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق مالی و اقتصادی با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع متون فقه و قواعد فقه اسلامی با فرمت های word و pdf,
    لایک: نتیجــــه : 0 امتیــــاز توســـط 0 نفـــر ، مجمـــوع امتیــــاز : 0

     

    جهت دریافت کارت شارژ هدیه سیمکارتهای ایرانسل-همراه اول-رایتل و تالیا لطفا، بر روی لینک ذیر کلیک نمایید.

    www.shargekon.ir

     

     

    بررسی فلسفه تفاوت خون بهای زن و مرد

     

     آشنایی با فلسفه تفاوت خون بهای زن و مرد

    » بررسی تطبیقی معاهدات در اسلام و حقوق بین الملل معاصر

    78 بازدید پنج شنبه 12 / 12 / 1395 بانک مقالات حقوقی,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق بین الملل خصوصی عمومی تطبیقی با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق مدنی و حقوق خصوصی با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع متون فقه و قواعد فقه اسلامی با فرمت های word و pdf,
    لایک: نتیجــــه : 0 امتیــــاز توســـط 0 نفـــر ، مجمـــوع امتیــــاز : 0

     

    جهت دریافت کارت شارژ هدیه سیمکارتهای ایرانسل-همراه اول-رایتل و تالیا لطفا، بر روی لینک ذیر کلیک نمایید.

    www.shargekon.ir

     

     

    » آشنایی با بررسی تطبیقی معاهدات در اسلام و حقوق بین الملل معاصر

     

     » بررسی تطبیقی معاهدات در اسلام و حقوق بین الملل معاصر

    بررسی ماهیت و اثر اماره حقوقی

    136 بازدید پنج شنبه 12 / 12 / 1395 بانک مقالات حقوقی,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع آیین دادرسی کیفری با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع آیین دادرسی مدنی با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع اصول فقه و رابطه آن با علم حقوق با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق مدنی و حقوق خصوصی با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع متون فقه و قواعد فقه اسلامی با فرمت های word و pdf,
    لایک: نتیجــــه : 0 امتیــــاز توســـط 0 نفـــر ، مجمـــوع امتیــــاز : 0

    جهت دریافت کارت شارژ هدیه سیمکارتهای ایرانسل-همراه اول-رایتل و تالیا لطفا، بر روی لینک ذیر کلیک نمایید.

    www.shargekon.ir

     

    بررسی ماهیت و اثر اماره حقوقی

     

     آشنایی با ماهیت و اثر اماره حقوقی

    بررسی تطبیقی معاهدات در دین اسلام و حقوق بین الملل معاصر

    75 بازدید چهار شنبه 11 / 12 / 1395 بانک مقالات حقوقی,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق بین الملل خصوصی عمومی تطبیقی با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق سازمانهای بین المللی داخلی و خارجی با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق مدنی و حقوق خصوصی با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع متون فقه و قواعد فقه اسلامی با فرمت های word و pdf,
    لایک: نتیجــــه : 0 امتیــــاز توســـط 0 نفـــر ، مجمـــوع امتیــــاز : 0

     

    جهت دریافت کارت شارژ هدیه سیمکارتهای ایرانسل -همراه اول-رایتل و تالیا بر روی لینک زیر کلیک نمایید

    www.shargekon.ir

     

     

    بررسی تطبیقی معاهدات در دین اسلام و حقوق بین الملل معاصر

     

     آشنایی با تطبیقی معاهدات در دین اسلام و حقوق بین الملل معاصر

    بررسی و آشنایی با جوانب مختلف قتل شبه عمد در آیه 92 سوره مبارکه نساء

    87 بازدید چهار شنبه 11 / 12 / 1395 بانک مقالات حقوقی,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق جزای عمومی و اختصاصی و جرمشناسی با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع متون فقه و قواعد فقه اسلامی با فرمت های word و pdf,
    لایک: نتیجــــه : 0 امتیــــاز توســـط 0 نفـــر ، مجمـــوع امتیــــاز : 0

     

    جهت دریافت کارت شارژ هدیه سیمکارتهای ایرانسل -همراه اول-رایتل و تالیا بر روی لینک زیر کلیک نمایید

    www.shargekon.ir

     

     

    بررسی  و آشنایی با جوانب مختلف قتل شبه عمد در آیه 92 سوره مبارکه نساء

     

     بررسی  و آشنایی با جوانب مختلف قتل شبه عمد در آیه 92 سوره مبارکه نساء

    آشنایی با علل خودكشي از ديدگاه فقه جزايي و حقوق كيفري

    95 بازدید چهار شنبه 11 / 12 / 1395 بانک مقالات حقوقی,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق جزای عمومی و اختصاصی و جرمشناسی با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع متون فقه و قواعد فقه اسلامی با فرمت های word و pdf,
    لایک: نتیجــــه : 0 امتیــــاز توســـط 0 نفـــر ، مجمـــوع امتیــــاز : 0

     

    جهت دریافت کارت شارژ هدیه سیمکارتهای ایرانسل -همراه اول-رایتل و تالیا بر روی لینک زیر کلیک نمایید

    www.shargekon.ir

     

     

    آشنایی با علل خودكشي از ديدگاه فقه جزايي و حقوق كيفري

     

     بررسی علل خودكشي از ديدگاه فقه جزايي و حقوق كيفري

    آشنایی با شرایط » تدلیس در نکاح از منظر فقه و حقوق ایران

    195 بازدید چهار شنبه 11 / 12 / 1395 بانک مقالات حقوقی,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق زنان و مردان و خانواده با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق مدنی و حقوق خصوصی با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع متون فقه و قواعد فقه اسلامی با فرمت های word و pdf,
    لایک: نتیجــــه : 0 امتیــــاز توســـط 0 نفـــر ، مجمـــوع امتیــــاز : 0

     

    جهت دریافت کارت شارژ هدیه سیمکارتهای ایرانسل -همراه اول-رایتل و تالیا بر روی لینک زیر کلیک نمایید

    www.shargekon.ir

     

     

    به نام خدا

     
      Rounded Rectangle: تدلیس در نکاح از منظر فقه و حقوق ایران
نویسنده : بی بی گل کیانی
دانشگاه آزاداسلامی،واحد علوم وتحقیقات سیستان وبلوچستان
دانش آموخته¬کارشناسی ارشدحقوق خصوصی،سیستان و بلوچستان،ایران

ناشر: پایگاه تخصصی نشر مقالات حقوقی،حق گستر
www.haghgostar.ir
info@haghgostar.ir

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    چکیده

    تدلیس (یا فريب درنکاح)،يکي ازمباحث مهم وقابل توجه در حقوق خانواده می باشد.هرچندبحث فريب در نکاح ازمسایل مستحدثه نبوده و مسبوق به سابقه مي باشد ولي متأسفانه امروزه اين معضل اجتماعي ابعاد وسيعتري نسبت به گذشته پيدا کرده وپرونده هاي موجود دردادگاههاي خانواده دراين زمينه، مبين اين حقيقت تلخ است­که متأسفانه ازدواجهاي فراواني به دليل عدم صداقت يکي ازطرفين وفريب طرف ديگرمنجربه طلاق مي شود.تدلیس ممکن است ازناحیه یکی ازطرفین عقد نسبت به طرف دیگر یاتوسط شخص ثالث انجام پذیرد. این عمل دارای دوجنبه حقوقی وکیفری می باشد وضرروزیان های مادی ومعنوی هم درحین دعوای فسخ ویابطورجداگانه قابل مطالبهخواهد بود. در پژوهش حاضر، بطور دقیق در مسئله نکاح وارد و به مسائل مختلف جهت تبیین هر چه بهتر و رسا بودن مطلب جهت تفهیم موضوع پرداخته و سپس به تعریف لغوی واصطلاحی تدلیس، آثار و ضمانت اجراهایآن در آراء صاحب نظران آراء فقهی و حقوق مدنی ایران پرداخته شده وجایگاه آن را در نظام‌های حقوقی مذکور تبیین خواهیم کرد.

     

    کلیدواژگان:نکاح، تدلیس، فریب، فسخ نکاح، حقوق ایران، فقه امامیه.

     

     

     

     

     

     

     

     

    **دانشگاه آزاداسلامی،واحد علوم وتحقیقات سیستان وبلوچستان،دانش آموخته­کارشناسی ارشدحقوق خصوصی،سیستان و بلوچستان،ایران.

    طرح مساله:

    جایگاه والای خانواده به عنوان با اهمیت ترین نهاد اجتماعی از دیرباز وبه خصوص قرون اخیر، موقعیت و مقام ممتازی را دربین  کلیه تشکیلات حقوقی نوین وکهن احراز کرده است. حقوق به مفهوم عام، مجموعه مقررات، قواعد واصولی است که روابط ومناسبات مختلف بین اجتماعات وافراد وآحاد مردم را به نحو متقابل پوشش می دهد. حقوق خانواده بخش مهمی از دستاورد عظیم خرد است که درطول قرون واعصار مختلف دربستر بی انتهای تاریخ به وسعت کل بشریت سیلان وصیقل یافته است. اهمیت خانواده در مجادله بی امان ومستمر تاریخ ملت ها به حدی است که هیچ یک ازمکاتب سیاسی واجتماعی وفلسفی از پرداختن به آن بی نیاز نبوده اند. ازنخستین روزهای پیدایش بشر به عرصه خاک و اولین شکفته های اندیشه بشری درگستره عظیم تاریخ خرد وآگاهی، خانواده وحقوق مربوط به آن همواره بخش قابل توجهی از اشتغالات فکری انسان را تشکیل می داده است. حقوق خانواده در اسلام بخش مهمی ازاحکام واخلاق را تشکیل می دهد وبا وسواس ودقتی درخور، تشریع الهی کلیه جوانب و زوایای آن مورد لحاظ شارع مقدس قرار گرفته است. اما یک سری مسائلی که بعد از پیوند الهی بین زن ومرد صورت می گیرد که ناشی از فریب بوده و عملاً یکی از طرفین بعلت عدم واقعیت مدرک تحصیلی و سطوح عالیه و یا بیماریهای جسمی و روحی طرف مقابل را از این موضوع خبردار نساخته و طرف دیگر با اعتماد کامل با وی ازدواج کرده و پس از فهمیدن موضوع فریب و عدم صداقت باعث ایجاد فسخ نکاح برای هر طرف می شود که به اصطلاح از آن با عنوانتدلیس یاد می شود که  ازجمله مباحث بحث‌برانگیزحقوق خانواده است.

    در فقه اسلامی، تدلیس معمولاً ضمن بحث ازمصادیق پراکنده آن، درضمن نکاحهمانند تدلیس ماشطه در نکاح وتصریه دربیع حیوان مطرح شده است و اکثرفقها به طور مستقل به بحث ازتدلیس نمی‌پردازند و در مبحث خیارات نیز خیارتدلیس را به عنوان خیارمستقلی مطرح نمی‌سازند بلکه آن را از فروع خیارعیب یا خیارغبن می‌دانند. با این وجود، بعضی از فقها مانند شهید اول در لمعه وشهید ثانی در الروضه البهیه، خیار تدلیس را به استقلال مطرح ساخته‌اند. اما ایشان هم به بررسی همان مصادیقی ازتدلیس پرداخته اند که فقهای دیگر درسایر مباحث، آن را عنوان کرده‌‌اند؛ مانند: شرط صفت کمالی در زن مثل سرخی صورت و بلندی مو(که سایرفقها در تدلیس ماشطه به آن پرداخته‌اند) یا تصریه درحیوان.

    در نوشته‌های فقها، تدلیس به دو شکل ممکن است صورت بگیرد:

    الف.اظهار چیزی که صفت کمالی را درعین مورد معامله (یا شخص طرف قرارداد) به ذهن خطور می‌دهد.

    ب.اخفای صفت نقصی که درمورد معامله وجود دارد.

     صرف سکوت ازنقص مورد معامله، اخفا محسوب نمی‌شود؛ بلکه باید اخفا‌کننده با وجود علم به نقص مورد عقد، نسبت به آن سکوت کند تا تدلیس صورت گیرد.

    شهید ثانی در الروضه البهیه درتعریف تدلیس آورده: «تدلیس کننده(مدلِّس) واقعیت را پنهان ساخته و امری را که واقعیت ندارد درنظرطرف مقابل می‌آورد. از این رو شرط کردن صفتی که می‌داند وجود ندارد- چه از جانب بایع باشد یا مشتری- تدلیس محسوب می‌شود.»(جبعی عاملی،الروضه البهیه فی شرح المعه الدمشقیه،جلد پنجم،150).اما آنچه بین فقها معروف می‌باشد، خلاف این است، زیرا ایشان، تدلیس را برکتمان وصف و اظهارصفت کمال- هرچند عیب نباشد- اطلاق می‌کنند.

    درحقوق ایران برخلاف فقه اسلامی، تعریفی کلی ازتدلیس ارائه شده است. بنا به ماده 438 قانون مدنی: «تدلیس عبارت است ازعملیاتی که موجب فریب طرف دیگر می‌شود». با اینکه در این تعریف روشن نیست که منظور از«عملیات» وضابطه تحقق «فریب» چه می‌باشد، اما اجمالاً می‌تواندریافت کهعملیاتی باید انجام شود(عنصرمادی تدلیس) واین عملیات موجب فریب طرف دیگر گردد(عنصرروانی تدلیس). حقوقدانان نیز تعاریف مختلفی ازتدلیس ارائه کرده‌اند؛ بعضی گفته‌اند:«تدلیس نوعی تقصیرعمد محسوب وعبارت است از به اشتباه انداختن دیگری به منظورمصمم کردن او به صدور اعلام اراده موجد عمل حقوقی و قبول الزام(یا الزاماتی) یا برعکس، به منظوراینکه شخص از قبول الزام(یا الزاماتی) وانعقاد معامله‌ای صرف نظر کند».و بعضی دیگر این چنین­گفته‌اند:«اظهاردروغین واقعیت به وسیله لفظ یا فعل یاجلوگیری ازافشای عیب موجود درموضوع که به موجب آن، طرف دیگر به انعقاد قرارداد ترغیب شود».(بهنود،احوال شخصیه از دیدگاه قوانین،137) در این تحقیق که بصورت تحلیلی و توصیفی صورت گرفته هدف بیان تدلیس در نکاح که بصورت مختلف ومعضل درجامعه بوده، بطور کامل و مفصل بیان می شود.

     

     

    مفهوم شناسی تدلیس

    تعریف لغوی واصطلاحی تدلیس

    تدلیس[1] مصدرباب تفعیل،مقتبس ازدلس وبه معنای ظلمت است؛(جابری عربلو،فرهنگ اصطلاحات فقه اسلامی،120) یعنی کسی که بوسیله کارهای خود، واقع را ازنظر بپوشاند آنچنانکه تاریکی، چشم را ازدیدن باز می‌دارد.(فیض،مبادی فقه و اصول،98).

    صاحب جواهردرتعریف تدلیس می گوید: و هوبالمخادعه، والدلسَ محرکاً الظلمته، فَکانَ المدلَّسَ لَمّا دلسً وَ خدعَ اظلمَ علی المخدوع، و آن به معنای ظلم کردن می باشد به این معنی که گویا تدلیس کننده زمانی که تدلیس می کند وحقه و نیرنگ بکارمی برد در این حال برتدلیس شده ظلم می کند.

    صاحب الروضه البهیه می گوید: تدلیس عبارتست ازاینکه شخص با علم وآگاهی ازعیبی که خارج از خلقت اصل است، درمورد آن سکوت کند وچیزی نگوید یا صفت کمالی را در زن ادعا کند با آنکه اوفاقد آن است.(جبعی عاملی، الروضه البهیه فی شرح المعه الدمشقیه، جلد پنجم،88).

    دراصطلاح حقوقی هم درماده 438قانون مدنی آمده است: تدلیس عبارتست ازعملیاتی که موجب فریب طرف معامله گردد. اصطلاح حقوقی ازمعنی لغوی دورنیفتاده است. زیرا درتدلیس، حقیقت امر پوشانده می شود تا غیر از آنچه هست را بنمایاند.(امامی،حقوق مدنی،جلد اول و چهارم،98).

    برای تحقق تدلیس، یکی از زوجین باید به عمد طرف دیگر را بفریبد؛ یعنی با پوشاندن معایبی که دارد یا نمایاندن صفتی که دراو نیست، دیگری را مغرور و راضی به نکاح سازد. برخلاف آنچه پاره ای از استادان حقوق پنداشته اند، درحقوق ما تدلیس ازعیوب رضا نیست وبه همین دلیل هم باعث بطلان یاعدم نفوذ عقود نمی شود.کسی که فریب خورده است می تواند برای رفع ضرر خود عقد رابرهم زند. مگراینکه اشتباه ناشی ازتدلیس در شمار اشتباهاتی باشد که اراده رامعلول سازد و به حکم قانون موجب بطلان عقد است.( کاتوزیان،حقوق مدنی خانواده، نکاح و طلاق،جلد اول،47).

    تدلیس درنکاح آنکه با اعمال متقلبانه، نقص یا عیبی را که دریکی از زوجین است پنهان دارند یا او را دارای صفات کمالی معرفی کنند که فاقد آن است. چنانکه مرد خود را برخلاف واقع دارای ثروت ومقام معرفی کند یا با ارائه گواهی نامه مجعول خود را لیسانسه یادکتر قلمداد نماید وازاین راه طرف دیگر را وادار به قبول نکاح کند یا زن برخلاف حقیقت، خود را دخترشخصی معروف یا دارای هنرهای خیاطی، آرایشگری یا هنرموسیقی جلوه دهد یا خود را باکره معرفی کند یا کچلی خود را با کلاه گیس بپوشاند وبدین طریق موافقت مرد را در ازدواج جلب کند وبعد ازعقدمعلوم شود که فاقدوصف موصوف بوده یاعیبی داشته که باعملیات فریبنده خود آن رامخفی کرده است،دراینگونه موارد فرد فریب خورده میتواند نکاح را فسخ کند که این نهادی جدای از طلاق میباشد.

    درفقه امامیه، تدلیس موجب حق فسخ است اعم ازاینکه فریب خورده زن یامرد باشد.ماده ۱۱۲۸قانون مدنی می گوید: هرگاه دریکی ازطرفین صفت خاصی شرط شده باشد وبعد ازعقد معلوم شود که طرف فاقد وصف مقصود بوده، برای طرف مقابل حق فسخ خواهد بود. خواه وصف مذکور درعقد پیش بینی شده باشد یاعقدمتبایناً برآن واقع شده باشد.البته تدلیس هنگامی صدق می کند که سوءنیت و قصد فریب وجود داشته باشد؛ یعنی یک طرف به عمد با اعمال متقلبانه خود، طرف دیگر رافریب داده وترغیب به عقد ازدواج نموده باشد.

    هرگاه تدلیس به وسیله شخص ثالثی واقع شده باشد، چنانکه پدر یا مادرپسریا دختریا واسطه نکاح، صفاتی برخلاف واقع برای زن یا شوهر ذکرکرده وطرف دیگر را فریب داده باشد، آیا فریب خورده حق فسخ دارد؟

    قانون مدنی در این باره درماده ۴۳۹ میگوید: درحقوق ایران، تدلیس هنگامی موجب خیارفسخ است که بوسیله یکی ازطرفین قرارداد واقع شده باشد.همچنین ماده ۱۱۲۸مقرر میدارد: اگرتدلیس بدان گونه باشد که صفت ادعایی صریحاً یا ضمناً در قرارداد نیامده و وارد قلمرو توافق طرفین نشده یا بنای طرفین بر وجود آن نباشد، حق فسخ وجود نخواهد داشت. بنابراین اگرشخص ثالثی بدون آگاهی وتقصیرطرف نکاح، صفت کمالی برای او ذکرکرده ویا عیب او را با فریب کاری پنهان داشته وبدین وسیله موافقت طرف دیگر را برای نکاح جلب کرده باشد، نمی توان نکاح را قابل فسخ تلقی کرد.به هرحال میتوان نتیجه گرفت که اگرشخص ثالث با طرف نکاح درتدلیس تبانی کرده باشد، نکاح قابل فسخ خواهد بود. تبانی یکی از زوجین با شخص ثالث درتدلیس به منزله آن است که خود اومرتکب تدلیس شده باشد ودراین صورت با توجه به ماده ۱۱۲۸میتوان گفت صفت خاصی که یکی از زوجین برخلاف واقع واجد آن قلمداد شده، به طور ضمنی وارد قلمرو قرارداد شده و وقوع عقد مبتنی برآن بوده است.

    فقهای امامیه تدلیس را ازموجبات فسخ می دانند. درفقه اسلامی تدلیس موجب حق فسخ است اعم از اینکه فریب خورده مرد یا زن باشد. درقانون مدنی کلمه تدلیس به کار نرفته ولی می توان وجود خیارتدلیس را از ماده 1128همان قانون استنتاج کرد. البته تدلیس هنگامی صدق می کند که فریب وعمدی وجود داشته باشد؛ یعنی یک طرف عمداً با اعمال متقلبانه خود، طرف دیگررافریب داده وترغیب به عقد ازدواج نماید.( صفائی؛امامی،حقوق خانواده،جلد اول،131).

     

    تدلیس در آیات

    کلمه تدلیس درقرآن به کارنرفته است؛ یعنی قرآن به کارهای باطل امرنمی کند. قرآن کریم در آیه 30 سوره احقاف می فرماید:«یهدیَّ اِلَی الحَقِّ وَ اِلی طریقٍ مُستقیمٍ»؛ یعنی خداوند به حق و راه راست هدایت می کند. درتوضیح این آیه آمده است دراموال دیگران به غیر از روش شرعی تصرف ننمایند بطوریکه از تصرف به باطل نهی شده است. این آیه عام می باشد وشامل تدلیس نیز می شود چون یک معنای تدلیس غش است و به طور اجماعی حرام می باشد.(محقق اردبیلی،زبده البیان فی احکام القرآن،چاپ اول،48).

    ازمعانی دیگرتدلیس، پوشاندن حق بردیگری می باشد که همان تلبیس است. این حکم درقرآن درچندین مورد بکار رفته است و آن پوشاندن حق با باطل است. درحقیقت این نوعی فریب می باشد وپوشاندن حقیقت وکتمان است.

     

    تدلیس در روایات

    با مطالعه درکتب فقهی متوجه می شویم کلمه تدلیس ازجانب ائمه هدی به کاررفته، همانطور که درکتاب قواعدفقه دراین خصوص آمده است: درباب تدلیس درنکاح هم روایت متعددی داریم که دلالت دارند بر رجوع مغرور به غار درآنچه زیان دیده است ودر اینجا مغرورشوهری بوده است که دراثرتدلیس زن یا ولی او یا دیگری که عیبی را درزن پنهان داشته، او را به نکاح خود درآورده وبه موجب آن نکاح مبتنی برتدلیس، مهریه پرداخته است.

    امام صادق(ع) فرموده است: شوهرحق دارد برای باز پس گرفتن مهر، به آن کسی که تدلیس کرده مراجعه کند. یکی از روایات، روایت رفاعه است بدین مضمون: مهربرعهده کسی است که او را تزویج کرده است چون اوتدلیس کرده است.دراین روایت، امام صادق(ع) به صراحت باتصریح به علت فرموده است:(لانه دلسها)؛ چون ولی تدلیس کرده است ومقتضای عموم این است که هرکس درهر موردی فریب خورده شده و زیان کند، حق دارد به آن کسی که او را فریفته است رجوع کند.(محمدی،قواعد فقه،93).

     

    ارکان تدلیس

     درصورتی تدلیس تحقق می یابد، که دارای دو عنصر مادی و معنوی باشد:

     1.عنصرمادی

    بایدعملیاتی انجام شود که عیبی رابپوشاند یا وجود صفتی را که موردنظر طرف عقد است دردیگری وانمود کند، خواه به وسیله نوشته ولفظ ویا انجام کارهای خدعه آمیز باشد.(کاتوزیان،حقوق مدنی خانواده و طلاق، جلد اول،108)به عبارت دیگر عنصرمادی تدلیس یک امرمحسوس وملموس خارجی است که به صورتهای مختلف انجام می گیرد.

    برای اینکه تدلیس محقق شود یکی از طرفین عقد باید عملیاتی انجام دهد. درفقه اسلامی عمل مثبت سبب تدلیس می شود. عمل مثبت ممکن است از امورمادی باشد چنانکه دختر سرش طاس باشد و به وسیله کلاه گیس موهای انبوهی را درخود بنمایاند ویا مردی که بی سواد است با ارائه گواهینامه مجعول، خود را مهندس معرفی کند و زن با اعتماد به اوبا آن مرد زناشویی نماید. عمل منفی یاترک عمل درموردی می تواند موجب تدلیس گردد که به جهتی ازجهات، شخص مکلّف به انجام آن بوده است؛ مانند آنکه شخصی با دیگری که مورد اعتماد اوست در امر ازدواج با مرد و یا زنی مشورت کند وآن کس با علم برعیوب او ازدواجش را صلاح بداند بدون آنکه از آن عیوب ذکری کند.(بهنود،احوال شخصیه از دیدگاه قوانین،105)

    معیار وملاک خاصی درتمییز اعمال موجب تدلیس وجود ندارد بلکه تشخیص آن به نظرعرف واگذار شده است و برحسب اوضاع و احوال زمان هم فرق خواهد کرد. بطوریکه تغییر رسوم و عادات درچگونگی این عملیات تأثیرگذاراست. به عنوان مثال توصیف زیبایی ویا خانه داری زن دربیشتر وصلت ها مبالغه آمیز است ولی از نظرعرف تدلیس به شمار نمی آید.

    ازنظرفقها، خیارتدلیس چه درباب نکاح وچه دردیگرمعاملات، به شرط تحقق عنصر ضرر نمی باشد؛ یعنی برای اعمال حق فسخ به علت تدلیس، تحمل ضرر شخص فریب خورده لازم نبوده بلکه عدم تحقق وصف مورد نظرکافی خواهد بود. و در واقع درخیارتدلیس، مبنا واساس، وصف غیرواقعی را واقعی نشان دادن وبه توهم انداختن شخص است. به همین علت صرف تدلیس به عنوان یکی ازعوامل وموجبات حق فسخ نکاح به طورصریح­در فقه امامیه مطرح شده­و ماده 1128قانون مدنی­هم حاکی­از همین­معنی است.(صفری، فریبکاری وآثارآن(قاعده غرور) درحقوق مدنی ایران وفقه امامیه،210)

     

    2.عنصرمعنوی:

    اعمالی که انجام می شود باید ارادی وبه عمد باشد وبه قصدفریب طرف انجام گردد. دراین باره قانون مدنی حکمی ندارد. درحقوق ایران با توجه به اینکه فریب عمدی یکی از ارکان تدلیس می باشد، بنابراین اگر طرف عقدازکاری که ندانسته یا به منظوردیگری انجام شده، به اشتباه بیفتد، ازعیوب اراده محسوب می شود وتدلیس تحقق نمی یابد.(کاتوزیان، حقوق مدنی خانواده و طلاق، جلد اول،165).

     

     شرایط تاثیر تدلیس:

    تدلیس درصورتی ازموجبات فسخ نکاح است که دارای شرایط زیرباشد:

    1.موجب فریب طرف عقد گردد؛ یعنی مسلم باشد که اگرتدلیس انجام نمی شد، طرف عقد نیزحاضر به تراضی نمی گشت. پس اگرمردی خواستار زناشویی بادختری باشد و اوبرای اینکه مرد را درتصمیم خود استوارترسازد به دروغ صفت کمالی را برای خود نسبت دهد، تدلیس محقق نشده است. زیرا، عقد در نتیجه فریب زن واقع نشده ومفروض این است که مرد پیش از آن هم داوطلب ازدواج با زن بوده است.

    2.باید تدلیس کننده طرف عقد باشد؛ درمواردی که تدلیس سبب ایجاد اشتباه مؤثردرعقد می شود، درهر حال موجب بطلان عقداست. زیرا اگرسبب بطلان عقد، عیب اراده باشد، تفاوتی نمی کند که این عیب دراثرفریب دادن طرف معامله حادث شود یاتدلیس شخص ثالث. ولی تدلیس به معنایی که درقانون مدنی جزو خیارات آمده است ازعیوب اراده نیست، بلکه جرمی است که قانونگذارمجازات آن را دادن حق فسخ به طرف عقد معین کرده و بدین وسیله خواسته است زیانهای ناشی از آن را جبران کند.(کاتوزیان،حقوق مدنی خانواده و طلاق، جلد اول،35).

    3.متقلبانه بودن وسایلی که مدلس ازآنها برای اغفال دیگری استفاده می کند. مدلس برای اینکه بتواند به هدف خود نائل شود باید با توسل به وسایل، طرف خود را بفریبد. مثلاً صرف دروغگویی تدلیس نیست، اگرکسی دانشنامه جعلی بسازد که با دختر مورد نظر خود ازدواج نماید، زمانی تدلیس محسوب می شود که حاوی مهر وامضای جعلی دانشگاه باشد که تشخیص آن با اصل کمی مشکل باشد(میرمحمدصادقی، حقوق مدنی خانواده و طلاق، جلد اول، 48).چنانچه درقواعد فقه درتحقق وشرایط تدلیس آمده است: بعد ازاینکه انجام کاری موجب زیان ویا بوجود آمدن زیان گردد، اشاره می کند زیان باید ناشی ازکاری باشد که موجب فریب زیان دیده باشد، ولی هرگاه کسی دیگری را بفریبد و یا عقدی منعقد کند ودراثر آن عقد طرف دیگر زیان ببیند، بدون آنکه فریب تأثیری در ایجاد زیان داشته باشد، قاعده غرور موردی پیدا نمی کند وضمان بوجود نمی آید(محمدی،قواعد فقه،76).

    با وجود این باید دانست که برای تحقق شرایط تدلیس، تدلیس کننده باید طرف دیگر عقد را فریب دهد و لازم نیست که کارهای فریبنده توسط شخص معامل انجام شود. همین که اوبرای فریب دادن باتدلیس کننده تبانی کند یا دانسته وبه عمد ازاعمال اوبهره برداری کند، تدلیس انجام شده است، زیرا رابطه سببیت بین ضررایجاد شده و کاراو وجود دارد. همچنین، اگرصفتی که برای وانمود کردن وجود آن، تدلیس انجام شده است درعقد شرط شود یا بنای تراضی طرفین بر وجود آن باشد، کسی که شرط به نفع اوشده است حق فسخ عقد را دارد.(کاتوزیان، حقوق مدنی خانواده و طلاق، جلد اول،150).

     

    تدلیس ماشطه:

    یکی ازموارد تدلیس ثالث درفقه اسلامی، تدلیس ماشطه است که تدلیس ازناحیه آرایشگر می باشد واین راشاید بتوان صورتی ازتدلیس دانست، هرچند ممکن است آرایشگر به عنوان ابزاری درخدمت شخص مدلس به کارگرفته شود. بدین صورت که ماشطه زنی را به نحوی آرایش کند که صورت اصلی او معلوم نشود یعنی زیباییهایی را در وی نماید که نیست وسپس او را شوهردهند یا اگرکنیزاست بفروشند. لازم نیست که این عمل توسط آرایشگر انجام گیرد تا تدلیس ماشطه صورت بندد، نفس چنین عملی هرکه آن را انجام می دهد تدلیس است و به عبارتی دیگر:«تدلیس الماشطهُ باظهارِها فی المراهِ محاسن لَیست فیها من تحمیر وجهها و وصل شعرها ونحوذلک». این عمل اجماعاً حرام است ونوعی تدلیس به شمارمی رود، مشروط بر آنکه عمل آرایشگر به منظورترغیب مرد به انعقاد عقد، خواه ازدواج و خواه بیع باشد.(جابری عربلو،فرهنگ اصطلاحات فقه اسلامیباب معاملات،209).

    آنچه درهمه تعاریف، مشترک است، اظهار محاسنی است که در زن نیست وپوشاندن عیب او می باشد. برخی از فقها نظربه اثبات خیار در زمان تدلیس ماشطه داده اند و به تفصیل موضوع پرداخته اند. در متون فقهی، تدلیس ماشطه برای مواردی به کارمی رود که آرایش زن به گونه ای فریبنده باشد که چهره غیرواقعی از زن نمایان شود. شهید اول در لمعه، تحمیر وجه و وصل شعر را به عنوان مثال ومصداق ذکر کرده است و شهید ثانی درشرح لمعه قید کرده است که مردباید آن را واقعی پندارد. محقق حلی نیزتصریح می کند: سرخ کردن گونه، گذاشتن موی اضافی برسر ازسوی زن و آنچه مشابه این اعمال است تدلیس محسوب می شود. و درصورتی که این اقدامات زن، سبب فریب مرد شود، حق فسخ برای مرد ثابت می شود. عمل آرایش فریبنده ممکن است توسط خود زن نیز صورت­گیرد.(انصاری،المکاسب المحرمه،302).

    به منظورجلوگیرى ازپدیده هاى اجتماعى مانند غرور ودغل كاریهایى كهاحیاناً ازناحیه شخص برفردى وارد مى شود و آنان را ملزم مى كند كه هرگونه ضرر وغرامات وارده را جبران نمایند، قاعدۀ غرور وضع شده است.ازجمله قواعد معروف ومشهورفقهی وحقوقى، نزدفقهاء عظام، «قاعدۀ غرور» است كه در ابواب معاملاتو باب ضمانات وغیره، حتى درباب طلاق كاربرد دارد و به آن استناد مى كنند. خلاصه مضمون آن، همان گونه كه از ادلّه اش استفاده مى شود این استكه اگركسى از راه عمل و یاگفتار، كسى را فریب دهد و ازاین ناحیه به او ضرر وخسارتى وارد كند، آن كسى كه مغرور شده، حق دارد شرعاً و قانوناً به كسى كه فریبش دادهرجوع كندوتمام خسارات وغرامات وارده را از او مطالبه نماید؛ اگرچه فریب دهندهقصد خدعه هم نداشته باشد، وحتی اگر فریب دهنده جاهل و یا امر بر او مشتبه شده باشدویا خودش از ناحیه دیگرى فریب خورده باشد، بر او واجب است ضرر و زیان وارد شده برمغرور راجبران نماید و شرعاً ضامنخواهد بود. فقهاء عظام، درذیل حدیث نبوى«المغرور یرجع الى من غره؛فریب خورده باید حقش را ازکسی که فریبش داده بگیرد» این قاعده را مورد بحث قرار دادهاند.

    ازجمله مصادیق این قاعده، تدلیس ماشطه می باشد؛ یعنی آرایش زن به قصد فریب وتدلیس،هنگامی محقق مى شود كه ولىّ شرعى او، مانند پدرزوجه و یا ولىّ عرفىاو، مانند مادر وبرادر بزرگ و یاعموى زن، صفات نیکی را که در زن موجود نیست، توصیف کنند. حتى ممكن است این موضوع دربارهكسى كه بین دوطرف، براى ایجاد الفت و وصلت،رفت وآمدداشته، جارى باشد، و اگرصفات نیکی را توصیف كند وبعدخلاف آن ظاهرشود، تدلیس محسوب مى شود واگر ازاین راه شوهر مغرور شده باشد، حق دارد به او رجوع كند وغرامت وخسارت وارده برخودش را از او بگیرد.

    محقق حلی نیزبا بیان مصداق بودن وغیرحصری بودن آرایش زنان، می نویسد:سرخ کردن گونه ها وگذاشتن موی اضافی برسر ازسوی زن، و آنچه مشابه این اعمال است، تدلیس می باشد ودرصورت اینگونه اقدامات، حق فسخ برای مرد ثابت می شود. وی اشاره به اقوال نامشهوردیگری می کند که گفته اند دراین صورت حق فسخ به وجود نمی آید، ولی خود تصریح می کند که به وجود آمدن خیارفسخ عادلانه تراست.(محقق حلی، شرایع الاسلام،جلد دوم،227).

     

    بررسی فقهی و حقوقی تدلیس:

    از نظرفقهای امامیه، تدلیس(اعم ازاینکه از ناحیه زن باشد یا مرد) موجب فسخ نکاح است. در قانون مدنی درفصل نکاح، کلمه تدلیس به کارنرفته، بلکه وجود آن را می توان ازماده 1128 قانون مدنی استنباط نمود. البته درفقه سخنی ازتخلف شرط صفت به میان نیامده وتقریباً مبحث تدلیس همان مبحث تخلف ازشرط صفت بوده است وعدم ذکرتدلیس درقانون مدنی وبلکه بیان تخلف ازشرط صفت درماده فوق الذکر، شاید ناشی از این بوده که قانونگذار، تدلیس را با تخلف از شرط صفت یکی دانسته است.(اوصیاء،تحولات حقوق خصوصی،195).

    بااستفاده ازماده 1128 قانون مدنی وبا توجه به سابقه فقهی، شاید بتوان مورد تدلیس را درعقد نکاح استنباط نمود. براین اساس چنانچه یکی ازطرفین عقد برای خودمحاسنی­ذکرکند که دراو چنین چیزی وجود نداشته باشد، درآثارچنین موردی دو نظر است: اول اینکه تدلیس تحقق یافته وبا استفاده از وحدت ملاک ماده 438 قانون مدنی دربیع، حق فسخ نکاح وجود دارد هرچند تدلیس ازناحیه شخص ثالث صورت گیرد. دوم اینکه تدلیس درنکاح با تدلیس دربیع فرق دارد. زیرا تدلیس درنکاح ناظر به حد و مرز است و احکام خاص خود را دارد، ازطرفی نکاح رابطه مالی معوض، آنگونه که دربیع هست، نیست، درنتیجه هرگاه درنکاح هریک از زوجین به علت عیوب طرف دیگرمتضرر شود، می تواند با استفاده ازعناوینی که موجب فسخ نکاح است­وهمچنین باتوسل به عرف­و عادت،نکاح رافسخ کند.(قنبری،مجموعه مقالات حقوقی،168).

    با مروری برنظریات فقها می توان گفت بسیاری از آنان که مستند خود را روایات قرارداده اند، در باب نکاح قائل به تدلیس شده اند وآنچه درفقه مسلم است، خیارتدلیس توأم با اشتراط درضمن عقد است، اعم از اینکه تدلیس درعیب یاصفت کمال ویا درنسب باشد ولی خیارتخلف ازشرط صفت دربعضی موارد مانند حریت، ازنظرفقهی مسلم بوده، هرچند که عنصرتدلیس هم وجود نداشته باشد. هرچند می توان با اتخاذ وحدت ملاک و الغاءخصوصیت از اوصاف ذکر شده، خیارتخلف وصف را به طورکلی وعام درنکاح جاری دانسته، همانطور که بسیاری از فقهای معاصر با چنین استنباطی برآن فتوی داده اند و درمقررات قانون مدنی هم به پیروی از فقهای معاصر، تخلف ازشرط صفت درعقد، موجب خیارفسخ دانسته شده است. شایان ذکر است شرط صفت خاص و یا انعقاد عقد مبتنی برآن، همواره مستلزم وجود تدلیس نبوده بلکه بعضی مواقع عقدباتوجه به شرط صفت خاص یا مبتنی بریکی از اوصاف واقع می شود بدون آنکه از طرف مقابل تدلیس و فریبی سرزده باشد.(محقق داماد،قواعد فقه،بخش مدنی،120).

     

    جنبه کیفری تدلیس:

    تدلیس درنکاح علاوه براینکه ازجنبه حقوقی ودرقانون مدنی مقررات خاص خود را دارد، از نظر کیفری نیز جرم محسوب شده و برای آن مجازاتی درنظرگرفته شده است.

    ماده پنج قانون راجع به ازدواج؛ هریک اززن وشوهری که قبل ازازدواج طرف خودرافریب داده، در صورتی که بدون آن فریب، مزاوجت صورت نمی گرفت، به شش ماده تا دوسال حبس تادیبی محکوم خواهد شد.

    ماده شش قانون فوق الذکر؛ تعقیب جزایی درمورد مواد فوق بسته به شکایت زن یا مردی دارد که طرف او را فریب داده است وهرگاه قبل ازصدور حکم قطعی، مدعی خصوصی شکایت خود رامسترد داشت، تعقیب جزایی موقوف خواهد شد.

    همچنین درماده 647قانون مجازات اسلامی آمده؛ چنانچه هریک از زوجین قبل ازعقد ازدواج طرف خود را به امور واهی ازقبیل داشتن تحصیلات عالی، تمکن مالی، موقعیت اجتماعی، شغل وسمت خاص، تجرد و امثال آن فریب دهد وعقد برمبنای هریک از آنها واقع شود، مرتکب، به حبس تعزیری ازشش ماه تا دو سال محکوم می گردد. اینها همه درصورتی است که شاکی شکایت کرده باشد.

     

     

    ضمانت اجرای تدلیس:

    در موارد زیرضمانت اجرای تدلیس پیش بینی شده است:

    1.تدلیس، اگر در وصف جوهری واساسی صورت پذیرد، مانند اشتباه، سبب بطلان عقد است و ازعیوب اراده به شمار می آید.

    2. تدلیسی که دراوصاف فرعی ومؤثر درتصمیم انجام می شود، خیار فسخ به وجود می آورد وفریب خورده درهیچ صورت حق مطالبه ارش ندارد، مگر اینکه مورد ازمصداق های مشترک عیب و تدلیس باشد و فریب خورده به عیب متوسل شود.

     

    جبران خسارت ناشی از تدلیس:

    درمواردی که نکاح دراثرتدلیس واقع می شود، همسری که فریب خورده است می تواند علاوه برفسخ نکاح، خسارت مادی ومعنوی خود را ازتدلیس کننده بخواهد. مطالبه خسارت براساس اصول کلی حقوقی و قواعد مسئولیت مدنی ومستند قانونی ماده 1 قانون مسئولیت مدنی مصوب 1339خواهد بود. اعم از اینکه تدلیس کننده یکی از زوجین یا شخص ثالث بوده واعم ازاینکه همسرفریب خورده ازحق فسخ استفاده نماید یا نه.

    همچنین درصورتیکه عقد دراثرتخلف وصف موضوع ماده 1128قانون مدنی فسخ شود؛ یعنی اوصافی در یکی اززوجین شرط شده یا عقدمبتنی برآن واقع شود وپس ازآن معلوم شود طرف مزبورفاقد وصف مذکور بوده است، در اینجا فرقی نمی کند که شرط وصف مزبور ازناحیه یکی ازطرفین عقد بوده یا شخصی دیگر، زیرا طبق قاعده تسبیت وقاعده عقلی مشهور(المغرور یَرجعُ الی مَن غرَّهُ) کسی که موجب خسارت دیگری شده باید آن را جبران نماید.(امامی،حقوق مدنی،جلد اول و چهارم،157).

    سؤالی که مطرح می شود این است که میزان خسارت چگونه معین خواهدشد به خصوص وقتی دراثر نزدیکی، مردموظف به پرداختن مهریه زن می شود؟آیا درتعیین خسارتی که متحمل شده، باید استفاده ای که ازاین طریق برده است را به حساب آورد؟ازمجموع ضررهای اوکاست یاخیر؟درتعیین خسارت معنوی، بدون شک بایدهمه صدمات روحی به حساب آورده شود ودادگاه می بایست باملاحظه تمام اوضاع واحوال قضیه، میزان وطریقه وکیفیت جبران آن رامعین نماید،ولی درخسارات مادی، میزان مهرالمثل ازجمع زیانهای مادی مردکاسته خواهد شدیانه؟ قانون مدنی دراین باره حکمی ندارد. فتاوی فقها ونظرات حقوقدانان نیزمختلف است. دریک نظر آمده است که چون مرد به خاطر ادامه زناشویی مهر را برعهده می گیرد، بنابراین آنچه ازاین حیث می پردازد زیانی است که به علت تدلیس متحمل شده و می تواند از تدلیس کننده بگیرد، زیرا مهرنباید عوض وبهای تمتع جنسی زن در نظرگرفته شده و رابطه زن و شوهر با معاملات قیاس شود. بیم از ورود ضرر به زن هم، موجب تأثیر نظرمخالف نمی باشد برای اینکه درتدلیس، یا زن بطورمستقیم مرد رافریب داده یا ازاعمال خدعه آمیزدیگران به طورعمد استفاده کرده است، یعنی خود باعث ورود ضررشده است. همین حکم در موردی هم که مرد بوسیله شخص ثالث بدون اطلاع زن، فریب خورده جاری خواهد بود. درصورتی که چندنفر درفریب مرد مداخله نموده باشند، هرچند ازنظر اصول و مقررات ماده 14قانون مسئولیت مدنی، مسئولیت آنان به صورت تضامنی بوده، اما براساس ماده 365 قانون مجازات اسلامی، صرف نظرازدرجه تأثیر ورود ضرر، مسئولیت به طورمساوی بین مسئولان تقسیم خواهدشد.

    قواعد مذکورناظر به موردی است که فریب خورده نکاح را فسخ نموده وبرای جبران ضررخود به مدلس رجوع نماید. اما چنانچه بخواهد ازحق خیارخود گذشته و زیان ناشی ازتقصیرتدلیس کننده را مطابق قواعد عمومی تسبیت از او مطالبه کند، بیش ازتفاوت بین اجرت المسمی واجرت المثل، حق مطالبه نخواهد داشت.( کاتوزیان،حقوق مدنی خانواده و طلاق، جلد اول،140).

     به غیرازنظرات مذکور، نظردیگری هم حاکی از این است که در اغراء به جهل، مرد پس ازپرداخت مهر به زن، می تواند آن را از اغراءکننده مطالبه کند وقبل ازآن حق مطالبه ندارد. برای اینکه هنوزضرری به او نرسیده تا جبران آن را بخواهد. بعضی ازفقهای امامیه با نظریه مطالبه مهرپرداختی به زن از اغراءکننده وقتی که نزدیکی واقع شده باشد مخالفت کرده و براین عقیده اند که اگر زوج مهرپرداختی را از اغراء کننده بتواند دریافت نماید، تمتعی که دراثرنزدیکی از زن حاصل نموده، بی عوض خواهد ماند، درصورتی که روایات متعدد آن را بدون عوض نگذارده اند.(امامی،حقوق مدنی،جلد اول و چهارم،138).

     

     

    نتیجه گیری:

    عقد نکاح، طبیعت و ویژگی منحصر به خود را داشته و با دیگر قراردادها تفاوت دارد، به همین جهت ونیز به علت اهمیت خاص خانواده ومحفوظ داشتن جایگاه واقعی آن ازطرف قانونگذاراست که به اصل حاکمیت اراده محدودیتهای وارد شده تا درتوافق برآن، به تمایلات شخصی افراد دچارنشده وازعواقب منفی چنین عملکردهایی جلوگیری شود بطوریکه می توان گفت امری بودن بعضی مقررات قانونی در همین راستا است.

    عقد نکاح دارای آثارمالی وغیرمالی بوده، البته آثارمالی، نکاح را ازحالت یک قرارداد غیرمالی خارج نمی کند. برخی مقررات مربوط به نکاح، ریشه درنظم عمومی داشته به طوریکه توافق طرفین عقد برخلاف آن مقررات، باطل، وتخلف ازآثار قانونی مزبوردارای ضمانت اجرای کیفری هم خواهد بود و به نظرمی رسد امری بودن مقررات مربوطه، قانونی دررابطه با حفظ خانواده ودوام آن باشد. فسخ نکاح وقتی ممکن خواهد بود که رابطه زوجیت برقراربوده باشد. براین اساس به جهت اینکه مطلقه رجعیه، زوجه یا درحکم آن خواهدبود، درصورت وجود یکی ازموارد فسخ، ذیحق با داشتن اهلیت قانونی دردادگاه هم باید ادعای خود را به اثبات برساند. رأی صادره دادگاه نیز دراین خصوص جنبه کاشفیت خواهد داشت.

    مبنا وفلسفه وجودی فسخ، جلوگیری ازتحمل ضرر وادامه آن وجبران ضررحاصله است. هرچند صاحب حق فسخ برای همیشه و درهر زمان نمی تواند از آن استفاده کند بلکه مقنن ازیک طرف با لحاظ اینکه ضرر حاصله جبران شده و ازادامه آن جلوگیری شود واز طرف دیگر ثبات خانواده متزلزل نماند، یک مدت زمانی را برای اعمال خیارفسخ درنظرگرفته وملاک آن مدت را هم معیارعرفی قرار داده است وادعای جهل را نیز به طور استثنایی پذیرفته است. باتوجه به اینکه حق فسخ ازحقوق راجع به زن ومرد و درواقع امری شخصی است، به همین علت قابل توارث وقابل انتقال به دیگران نبوده، اما اسقاط آن را درضمن عقد ازدواج یا هرعقد لازم دیگر می توان شرط نمود.

    فسخ، عمل حقوقی رضایی بوده وبه هر لفظ یا فعلی که دلالت برآن کند واقع می شود. درفقه، قول مشهور براین است، درغیرمورد عنن برای اعمال خیارفسخی احتیاجی به مراجعه حاکم نبوده وحکم دادگاه، شرط تحقق فسخ نیست اما مقررات و رویه فعلی درمراجعه به دادگاه بوده و دراین راستا ادعای جهل مسموع و اثبات آن برعهده مدعی است. چنانچه یکی از زوجین ادعای علم طرف رابه فوریت خیار وسقوط حق فسخ به علت تأخیررا بنماید، اما طرف دیگرحق خود به بقاءخیار را مدعی شود، در اینجا باردلیل برعهده مدعی خواهد بود.

    برای تحقق تدلیس درنکاح بایدعنصرمادی به همراه عنصرمعنوی درطرف عقد مؤثرباشد. صوراعمال مادی: گفتاری یا افعالی بوده، البته اعمالی که ازنظر عرف برای ترغیب طرف دیگر به انعقاد عقد انجام می گیرد با تدلیس متفاوت بوده، هرچند معیار عرفی هم برحسب زمان ومکان فرق خواهد داشت. وقتی تدلیس توسط شخص ثالث انجام گیرد، درفرض تبانی بهره گیرنده ازتدلیس با ثالث و درفرض اطلاع بهره گیرنده از عمل مدلسانه شخص مذکور، برای مدلس حق فسخ به وجود می آید اما درفرض عدم تبانی وعدم اطلاع بهره گیرنده، نمی توان عقد را متزلزل دانست اما مدلس می تواند مطابق مقررات مسئولیت مدنی به ثالث رجوع نماید. سکوت صرف را نمی توان ازموجبات تحقق تدلیس دانسته بلکه سکوت عمدی ودرحقیقت سکوت اختیاری همراه با عنصر روانی از موجبات تحقق تدلیس دانسته شده است.

    با درنظرگرفتن اقوال فقهای امامیه ومقررات قانون مدنی درباب مربوطه، تدلیس ازعیوب اراده نبوده بلکه برای جبران ضررحاصله، به متضررحق فسخ می دهد زیرا تدلیس موجب اشتباه مؤثر درعقد ناشی ازعیب اراده، وباعث بطلان عقدخواهد بود. ازنقطه نظرکیفری، تدلیس درقانون ازدواج فاقدجنبه عمومی بوده اما درماده 647قانون مجازات اسلامی این موضوع دارای جنبه عمومی بوده که به نظرمی رسد این امر به لحاظ جایگاه بلندمرتبه خانواده وجلوگیری ازهم پاشیدگی آن باشدتا قانونگذاربرای مقررات موضوعه جنبه عمومی درنظر بگیرد.

    فسخ نکاح وطلاق، دونهاد حقوقی مستقل بوده که ماهیت حقوقی آنها متفاوت وهریک شرایط وآثارخاص خود را دارد. یکی از آثارفسخ، نگهداری عده برای زن است که فلسفه وجودی آن، حسب مورد، جلوگیری ازاختلاط نسل وگاه حمایت ازجنین است. از آثاردیگرفسخ نکاح، نفقه است وآن وقتی مطرح می شود که زن باردار بوده، البته دراین ارتباط بحثی پیش می آید که آیا نفقه برای زن است یا جنین؟ درنهایت نفقه را برای زن دانسته اند. اثرسوم فسخ نکاح، مهراست. بدین ترتیب درفسخ نکاح قبل ازنزدیکی، زن مستحق مهر نمی باشد. ولی بعد از نزدیکی، زن مستحق مهرالمسمی یا مهرالمثل خواهد بود.

    تدلیس به معنی فریب دادن وپنهان کردن واقع است. درنکاح به طورمعمول مطرح می شود و درمعاملات کمتر ازخیار تدلیس به عنوان خیاری مستقل نام می برند. درنظرغالب نویسندگان، خیارتدلیس ازفروع خیار تخلف ازوصف یا خیارعیب است. با وجود این، شهید ثانی درشرح لمعه، خیارتدلیس را به استقلال مطرح کرده وقانون مدنی ازآن پیروی کرده است. برهمین اساس برای تحقق خیارتدلیس دوشرط اساسی لازم است که اولاً بایدعملیاتی انجام شود ودرثانی این عملیات موجب فریب طرف معامله گردد. ضرر و زیانهای حاصله مربوط به تدلیس درنکاح به صورت دوجنبه مالی ومعنوی بوده که توسط همسرمدلس قابلیت مطالبه را دارد. درطریقه جبران نسبت به خسارت معنوی، دادگاه با درنظرگرفتن جمیع جهات قضیه، نحوه جبران وپرداخت آن رامعین می کند. درخسارت مادی، درصورت فسخ نکاح توسط مدلس آنچه مرد از بابت مهریه می پردازد زیانی است که دراثر تدلیس تحمل نموده و می تواند ازمدلس دریافت کند.

    پیشنهادات

    1. لازم است قبل از ثبت ازدواج برگه‌هایی تهیه شود و طرفین موظف باشند تا در مورد اوصاف اساسی فرد از جمله: نام و نام خانوادگی، سن، میزان تحصیلات، نوع شغل، ملیت، مذهب، سابقة ازدواج (و در مورد مردان وضعیت تأهل)، تعداد فرزندان، ابتلا به بیماری خاص و نوع آن، حتی عكس هر دو نیز در آن برگه الصاق شود تا در آینده ادعایی در زمینة فریب مربوط به مشخصات ظاهری مطرح نگردد و پس از پاسخ به سئوالات مذكور، زوج و زوجه برگه‌های یكدیگر را مطالعه نمایند و در انتها آن را امضا نمایند. این امر، اقدامی عملی جهت كاهش فریب در ازدواج خواهد بود.

    2.آگاهی نمودن زنان از ماده 1128 ق.م.؛ زیرا اكثر مردم به خصوص زنان نسبت به این ماده قانونی آگاهی ندارند، لذا در اكثر موارد تخلف از وصف مشروط و تدلیس، زنان جهت پیگیری حقوق خویش تقاضای طلاق میدهند و سعی میكنند، از ماده 1130 ق.م. كه جواز طلاق را وابسته به اثبات عسر و حرج در دوام زوجیت می‌داند، بهره ببرند تا از شوهر خویش جدا شوند، اما به جهت آنكه اثبات عسر و حرج در دوام زندگی مشترك معمولاً دشوار است، نمیتوانند از حقوق خویش بهره‌مند شوند. واضح است كه همه باید سعی كنند، این آگاهی بدین جهت باشد تا پسران و دختران، با توجه به تبعات حقوقی كتمان عیوب یا ابراز صفات كمال دروغین، از برخورد غیر صادقانه در امر ازدواج پرهیز كنند.

    3. بیان وصف مشروط در ضمن عقد؛ وصف مشروط از طریق ثبت قانونی یا شهادت شهود به صراحت بیان شود. این امر از دو جهت قابل اهمیت است.

    4. گرفتن مهریه از عامل تدلیس؛ بنابرآنچه كه در فقه آمده، در صورتی كه تدلیس در نكاح، پس از رابطه زناشویی مشخص شود و نكاح فسخ ‌گردد، فرد فریب خورده می‌تواند به عامل فریب مراجعه نموده و مهریه پرداختی به زوجه را از او بگیرد.


    منابع

    قرآن کریم

    امامی، سید حسن،(1382).حقوق مدنی، جلد اول وچهارم، نشر اسلامیه.

    انصاری، شیخ مرتضی،(1373).المکاسب المحرمه، چاپخانه اطلاعات تبریز.

    اوصیاء، پرویز،(1371).تحولات حقوق خصوصی، انتشارات دانشگاه تهران.

    بهنود، یوسف،(1369).احوال شخصیه از دیدگاه قوانین، انتشارات انزلی، 1369.

    جابری عربلو، محسن،(1362).فرهنگ اصطلاحات فقه اسلامی(باب معاملات)، انتشارات امیر کبیر.

    الجبعی العاملی، زین الدین،(1375).الروضه البهیه فی شرح المعه الدمشقیه، جلدپنجم، مؤسسه الاعلیمی للمطبوعات بیروت.

    حلی، یوسف،(1374).قواعد الاحکام، جلد اول و دوم، بنیاد معارف اسلامی، بی تا.

    صفائی،اسدالله؛ امامی، سیدحسین،(1377).حقوق خانواده، جلد اول، انتشارات دانشگاه تهران.

    صفری،محسن،(1377).فریبکاری وآثارآن(قاعده غرور)درحقوق­مدنی­ایران وفقه امامیه،نشردادگستر، تهران.

    فیض، علیرضا،(1371).مبادی فقه واصول، انتشارات دانشگاه تهران.

    قنبری، محمدرضا،(1372).مجموعه مقالات حقوقی، نشر گنج دانش، تهران.

    کاتوزیان، ناصر،(1382).حقوق مدنی خانواده، نکاح وطلاق، جلداول، شرکت انتشار با همکاری شرکت برنا، تهران.

    محقق اردبیلی، احمد،(1375).زبده البیان فی احکام القرآن، انتشارات کنگره محقق اردبیلی، چاپ اول،تهران.

    محقق حلی، ابوالقاسم نجم الدین،(1374).شرایع الاسلام، جلد دوم، ترجمه ابوالقاسم بن احمد یزدی، انتشارات دانشگاه تهران.

    محقق داماد، سیدمصطفی،(1381).بررسی فقهی حقوق خانواده، مرکز نشرعلوم اسلامی.

    محقق داماد، سید مصطفی،(1382).قواعد فقه(بخش مدنی)، نشرعلوم اسلامی، چاپ هشتم،تهران.

    محمدی، ابوالحسن،(1371).قواعد فقه، نشریلدا،تهران.

    میرمحمد صادقی، حسین،(1376).جرایم علیه اموال و مالکیت، نشرمیزان،تهران.


     

    Abstract

    Subreption (or deception in marriage), is one of the important and significant issues in the family law. Although deception in marriage debate is not Msthdsh and is precedent but unfortunately nowadays this social problem has become broader than in the past, and the records in the family courts in this regard reveals this bitter truth that, unfortunately, many marriages will lead to divorce due to the lack of honesty of one party and deceiving the other.Subreption might be carried out by one of the parties or by a third party. This act has two aspects: legal and criminal. And the material and spiritual losses can be demanded separately or during the termination trial.This study precisely enters into the issue of marriage and analyses various problems to explain them better. Then it literally explains subreption, consequences, guarantee to execute it in the civil right of Iran or Emamiyeh jurisprudence; also its place in the mentioned legal systems is explained.

    Keywords: marriage, subreption, deceive, termination of marriage, Iran Law, Emamiyeh jurisprudence.

     



    [1].Deceive&Deception.

    آشنایی با شرایط » تدلیس در نکاح از منظر فقه و حقوق ایران

     

     بررسی شرایط » تدلیس در نکاح از منظر فقه و حقوق ایران

    آشنایی با ابعاد مختلف » سقط جنين در حقوق اسلامي و فمينيسم

    78 بازدید چهار شنبه 11 / 12 / 1395 بانک مقالات حقوقی,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق اطفال و کودکان و نوجوانان با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق بین الملل خصوصی عمومی تطبیقی با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق جزای عمومی و اختصاصی و جرمشناسی با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق زنان و مردان و خانواده با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع متون فقه و قواعد فقه اسلامی با فرمت های word و pdf,
    لایک: نتیجــــه : 0 امتیــــاز توســـط 0 نفـــر ، مجمـــوع امتیــــاز : 0

     

    جهت دریافت کارت شارژ هدیه سیمکارتهای ایرانسل -همراه اول-رایتل و تالیا بر روی لینک زیر کلیک نمایید

    www.shargekon.ir

     

     

    آشنایی با ابعاد مختلف » سقط جنين در حقوق اسلامي و فمينيسم

     

     بررسی ابعاد مختلف » سقط جنين در حقوق اسلامي و فمينيسم

    بررسی جرم فرزند کشی در فقه و حقوق

    87 بازدید چهار شنبه 11 / 12 / 1395 بانک مقالات حقوقی,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق اطفال و کودکان و نوجوانان با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق جزای عمومی و اختصاصی و جرمشناسی با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق زنان و مردان و خانواده با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع متون فقه و قواعد فقه اسلامی با فرمت های word و pdf,
    لایک: نتیجــــه : 0 امتیــــاز توســـط 0 نفـــر ، مجمـــوع امتیــــاز : 0

     

    جهت دریافت کارت شارژ هدیه سیمکارتهای ایرانسل -همراه اول-رایتل و تالیا بر روی لینک زیر کلیک نمایید

    www.shargekon.ir

     

     

    بررسی جرم  فرزند کشی در فقه و حقوق

     

     آشنایی با جرم  فرزند کشی در فقه و حقوق

    آشنایی با 110(یک صد و ده)110 قاعده فقهی و حقوقی

    51 بازدید چهار شنبه 11 / 12 / 1395 بانک مقالات حقوقی,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع متون فقه و قواعد فقه اسلامی با فرمت های word و pdf,
    لایک: نتیجــــه : 0 امتیــــاز توســـط 0 نفـــر ، مجمـــوع امتیــــاز : 0

     

    جهت دریافت کارت شارژ هدیه سیمکارتهای ایرانسل -همراه اول-رایتل و تالیا بر روی لینک زیر کلیک نمایید

    www.shargekon.ir

     

     

    آشنایی با 110(یک صد و ده)110 قاعده فقهی

     

     بررسی (یک صد و ده)110 قاعده فقهی

    آشنایی با ادب تجارت از دیدگاه اسلام

    79 بازدید چهار شنبه 11 / 12 / 1395 بانک مقالات حقوقی,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق تجارت بازرگانی الکترونیکی و بینالمللی با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع متون فقه و قواعد فقه اسلامی با فرمت های word و pdf,
    لایک: نتیجــــه : 0 امتیــــاز توســـط 0 نفـــر ، مجمـــوع امتیــــاز : 0

     

    جهت دریافت کارت شارژ هدیه سیمکارتهای ایرانسل -همراه اول-رایتل و تالیا بر روی لینک زیر کلیک نمایید

    www.shargekon.ir

     

     

    آشنایی با ادب تجارت از دیدگاه اسلام

     

     بررسی ادب تجارت از دیدگاه اسلام

    آشنایی با ادله وجوب نفقه در قرآن کریم

    71 بازدید چهار شنبه 11 / 12 / 1395 بانک مقالات حقوقی,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق زنان و مردان و خانواده با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع متون فقه و قواعد فقه اسلامی با فرمت های word و pdf,
    لایک: نتیجــــه : 0 امتیــــاز توســـط 0 نفـــر ، مجمـــوع امتیــــاز : 0

     

    جهت دریافت کارت شارژ هدیه سیمکارتهای ایرانسل -همراه اول-رایتل و تالیا بر روی لینک زیر کلیک نمایید

    www.shargekon.ir

     

     

    آشنایی با ادله وجوب نفقه در قرآن کریم

     

     بررسی و تحلیل ادله وجوب نفقه در قرآن کریم

    آشنایی با اصل لزوم و صحت عقود در فقه اسلامی و قانون مدني

    72 بازدید چهار شنبه 11 / 12 / 1395 بانک مقالات حقوقی,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق مدنی و حقوق خصوصی با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع متون فقه و قواعد فقه اسلامی با فرمت های word و pdf,
    لایک: نتیجــــه : 0 امتیــــاز توســـط 0 نفـــر ، مجمـــوع امتیــــاز : 0

     

    جهت دریافت کارت شارژ هدیه سیمکارتهای ایرانسل -همراه اول-رایتل و تالیا بر روی لینک زیر کلیک نمایید

    www.shargekon.ir

     

     

    آشنایی با اصل لزوم و صحت عقود در فقه و قانون مدني

     

     بررسی و تحلیل اصل لزوم و صحت عقود در فقه و قانون مدني

    آشنایی با بحث تطبیقى درباره شرط علم در ثبوت حد زنا

    108 بازدید چهار شنبه 11 / 12 / 1395 بانک مقالات حقوقی,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق جزای عمومی و اختصاصی و جرمشناسی با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع متون فقه و قواعد فقه اسلامی با فرمت های word و pdf,
    لایک: نتیجــــه : 0 امتیــــاز توســـط 0 نفـــر ، مجمـــوع امتیــــاز : 0

     

    جهت دریافت کارت شارژ هدیه سیمکارتهای ایرانسل -همراه اول-رایتل و تالیا بر روی لینک زیر کلیک نمایید

    www.shargekon.ir

     

     

    آشنایی با بحث تطبیقى پیرامون شرط علم در ثبوت حد زنا

     

     بررسی و تحلیل بحث تطبیقى پیرامون شرط علم در ثبوت حد زنا

    آشنایی با برخی از قواعد فقهی کیفری

    68 بازدید چهار شنبه 11 / 12 / 1395 بانک مقالات حقوقی,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق جزای عمومی و اختصاصی و جرمشناسی با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع متون فقه و قواعد فقه اسلامی با فرمت های word و pdf,
    لایک: نتیجــــه : 0 امتیــــاز توســـط 0 نفـــر ، مجمـــوع امتیــــاز : 0

     

    جهت دریافت کارت شارژ هدیه سیمکارتهای ایرانسل -همراه اول-رایتل و تالیا بر روی لینک زیر کلیک نمایید

    www.shargekon.ir

     

     

    آشنایی با برخی از قواعد فقهی کیفری

     

     بررسی و تحلیل برخی از قواعد فقهی کیفری

    آشنایی با برخی لغات کلیدی و مهم کتاب شرح لمعه

    96 بازدید چهار شنبه 11 / 12 / 1395 بانک مقالات حقوقی,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع متون فقه و قواعد فقه اسلامی با فرمت های word و pdf,
    لایک: نتیجــــه : 0 امتیــــاز توســـط 0 نفـــر ، مجمـــوع امتیــــاز : 0

    جهت دریافت کارت شارژ هدیه سیمکارتهای ایرانسل -همراه اول-رایتل و تالیا بر روی لینک زیر کلیک نمایید

    www.shargekon.ir

     

    آشنایی با برخی لغات کلیدی و مهم کتاب شرح لمعه

     

     بررسی و آشنایی با برخی لغات کلیدی و مهم کتاب شرح لمعه

    آشنایی با پاسخ به چند سوال فقهی در رابطه با تغییر جنسیت از سوی آیت الله فاضل لنکرانی

    104 بازدید چهار شنبه 11 / 12 / 1395 بانک مقالات حقوقی,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق زنان و مردان و خانواده با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق مدنی و حقوق خصوصی با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع متون فقه و قواعد فقه اسلامی با فرمت های word و pdf,
    لایک: نتیجــــه : 0 امتیــــاز توســـط 0 نفـــر ، مجمـــوع امتیــــاز : 0

     

    جهت دریافت کارت شارژ هدیه سیمکارتهای ایرانسل -همراه اول-رایتل و تالیا بر روی لینک زیر کلیک نمایید

    www.shargekon.ir

     

     

    آشنایی با پاسخ به چند سوال فقهی درباره تغییر جنسیت از سوی آیت الله فاضل لنکرانی

     

     بررسی و تحلیل پاسخ به چند سوال فقهی درباره تغییر جنسیت از سوی آیت الله فاضل لنکرانی

    آشنایی با پیشینه تاریخی مسئله اقامتگاه و تابعیت مسلمانان در کشورهای غیر اسلامی

    68 بازدید چهار شنبه 11 / 12 / 1395 بانک مقالات حقوقی,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع حقوق شهروندی با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع فلسفه عدالت اجتماعی و تاریخچه علم حقوق با فرمت های word و pdf,دانلود و مشاهده متن بیش از هزاران مقاله با موضوع متون فقه و قواعد فقه اسلامی با فرمت های word و pdf,
    لایک: نتیجــــه : 0 امتیــــاز توســـط 0 نفـــر ، مجمـــوع امتیــــاز : 0

     

    جهت دریافت کارت شارژ هدیه سیمکارتهای ایرانسل -همراه اول-رایتل و تالیا بر روی لینک زیر کلیک نمایید

    www.shargekon.ir

     

     

    آشنایی با پیشینه تاریخی مسئله اقامتگاه و تابعیت  مسلمانان در کشورهای غیر اسلامی


    تبلیغات
    Rozblog.com رز بلاگ - متفاوت ترين سرويس سایت ساز
    ورود به سایت
    عضویت سریع
    نام کاربری :
    رمز عبور :
    تکرار رمز :
    ایمیل :
    نام اصلی :
    کد امنیتی : * کد امنیتیبارگزاری مجدد
    آمارگیر
      آمار مطالب
      کل مطالب : 3005
      کل نظرات : 63
      آمار کاربران
      افراد آنلاين : 5
      تعداد اعضا : 382
      آمار بازديد
      بازديد امروز : 1,275
      بازديد ديروز : 650
      بازديد کننده امروز : 59
      بازديد کننده ديروز : 58
      گوگل امروز : 2
      گوگل ديروز: 9
      بازديد هفته : 3,672
      بازديد ماه : 22,735
      بازديد سال : 188,702
      بازديد کلي : 642,659
      اطلاعات شما
      آي پي : 54.196.190.32
      مرورگر :
      سيستم عامل :
    مطالب جدید
    • دانلود نمونه سوالات و جزوات آزمون سردفتری سال 97 بصورت رایگان
    • دانلود بانک کامل سوالات آزمونهای وکالت دادگستری بهمراه پاسخنامه از سال 1378 تا سال 1396
    • دانلود بانک کامل نمونه سوالات آزمونهای مرکز مشاوران حقوقی قوه قضاییه ماده 187 بهمراه پاسخنامه از سا
    • دانلود بانک کامل نمونه سوالات آزمونهای اختبار کانونهای وکلای دادگستری از سال 1373 تا 1395
    • دانلود بانک کامل مجموعه نمونه سوالات کارشناسی ارشد حقوق بهمراه پاسخنامه از سال 1386 تا 1396
    • دانلود مجموعه کاملی از بیش از 15 گزارش کارآموزی حقوقی مرکز مشاوران حقوقی و کانونهای وکلای دادگستری
    • دانلود مجموعه آیین نگارش لوایح حقوقی بهمراه روشهای کاربردی فن دفاع
    • دانلود بانک کامل آرای وحدت رویه حقوقی کیفری تجاری خانوادگی ثبتی با فرمت word و pdf
    • دانلود بانک کامل نظریات مشورتی اداره حقوقی قوه قضاییه با فرمت word و pdf
    • دانلود بانک کامل بیش از 1300 نمونه قرارداد حقوقی تجاری کاری ساختمانی صنعتی و خدماتی با فرمت word و pdf
    • دانلود مجموعه کامل نمونه اظهارنامه های حقوقی کیفری خانوادگی تجاری ثبتی با فرمت word و pdf
    • دانلود مجموعه نمونه اوراق و برگها و فرمها و صورت جلسات ثبت شرکتها و موسسات تجاری و غیر تجاری با فرمت
    • دانلود مجموعه نمونه شکواییه های کیفری و جزایی با فرمت word و pdf
    • دانلود مجموعه نمونه دادخواستهای حقوقی با فرمت word و pdf
    • دانلود مجموعه نمونه دادخواستهای اجاره و سرقفلی و تخلیه عین مستاجره با فرمت word و pdf
    • دانلود مجموعه نمونه اوراق و برگهای ثبتی با فرمت word و pdf
    • دانلود مجموعه نمونه دادخواستهای دعاوی خانوادگی با فرمت word و pdf
    • دانلود مجموعه نمونه دادخواستهای تجاری و بازرگانی با فرمت word و pdf
    • دانلود مجموعه قرارهای حقوقی و کیفری با فرمت word و pdf
    • دانلود مجموعه نمونه احکام حقوقی و کیفری با فرمت word و pdf
    مطالب پربازدید
    • آشنایی با چگونگی و نحوه ابلاغ واقعی و قانونی اوراق قضایی
    • بررسی عقد وقف و شرایط فروش و انتقال مال موقوفه
    • آشنایی با وظايف و اختيارات قانوني قيم در حقوق مدنی و امور حسبی ایران
    • حقوق ورزشی و تربیت بدنی
    • دانلود مجموعه نمونه احکام حقوقی و کیفری با فرمت word و pdf
    • آشنایی با سن مسؤوليت كيفري اطفال در حقوق ایران و جمهوری آذربایجان و تطبيق با اسناد بين المللي
    • آشنایی با کنوانسيون حقوق کودک و دستآوردهای آن
    • بررسی ماهیت حقوقی خطای ورزشی و مسئولیت ورزشکارها از نظر حقوقی و کیفری
    • آشنایی با سازمان ثبت احوال کشور
    • آشنایی با آلودگی هوا و حقوقی که مدام تضییع می شود
    مطالب تصادفی
    • بررسی ابعاد مختلف بليط بخت آزمايى و مسایل فقهی و حقوقی آن
    • بررسی پیامدهای حرفه آموزی و اشتغال به کار زندانیان
    • آشنایی با نظام های حرفه ای در جمهوری اسلامی ایران
    • آشنایی با بزه مزاحمت تلفنی از لحاظ قانون مجازات اسلامی و جرایم رایانه ای و مخابراتی
    • آشنایی با شرح وظایف پست‌های موجود در واحدهای ثبت اسناد و املاک کشور